سیر تحول انبار و انبارداری در ایران

تا قبل از شهریور ماه سال 1340 به علت فقدان قوانین مخصوصی که بتواند وظایف و مسئولیت‌های صریح انبارداران و امانت  گیرندگان کالا را در مقابل صاحبان آنها تعیین کند و هم‌چنین به واسطه عدم آشنایی بسیاری از صاحبان کالاها به اصول جدید انبارداری متداول در کشورهای مترقی جهان، وضع اغلب انبارهای تجارتی ایران فوق‌العاده اسف بار بود.

صدها بنگاه و موسسه و هزاران افراد عامل در نقاط مختلف تهران و شهرستان‌ها و نقاط مرکزی و بنا در با دایر کردن محوطه‌های محصور سقف‌ و یا روباز سال‌های سال بود که شغل انبارداری اشتغال داشته و این مکان‌ها را به نام بنگاه، گاراژ، انبار کالا، تیمچه، قیصریه، بارانداز، سرای تجارتی و نظایر آن نامیده و می‌نامیدند. در این گونه انبارها هیچگونه مقرراتی جز عرف محلی بین صاحب کالا و انباردار حاکم نبوده و اغلب اختلافات شدید بین طرفین ایجاد می‌شد. کارمندان و کارگران این انبارها اغلب از یک سرایدار یا نگهبان و چند باربر که حتی سواد خواندن و نوشتن هم نداشتند یا قپان‌دار و متصدی توزین کالا و نظایر آن تشکیل می‌شد. حمل و نقل داخلی انبار بیشتر بر روی دوش انسان یا حیوان انجام می‌گرفت و چرخ‌های دستی و گاری جزو ابزار پیشرفته آنها تلقی می‌شد. آمار موجودی انبار و مقادیر کالاهای مختلف متعلق به اشخاص در بیشتر مواقع از یک دفترچه خشتی یا دفتر بیجک که با سبک سیاق و با مداد بطور بسیار کثیف نوشته می‌شد استخراج می‌گردید. توزین کالا، علامت گذاری و شمارش و پلمپ‌ کردن صندوق‌ها و عدل‌ها و بازرسی و ورود و خروج کالا و طرز چیدن عدل‌ها در محوطه‌های انبار و سایر عملیات طبق رویه‌های بسیار قدیمی و پرزحمت و غیرقابل اطمینان انجام می‌گرفت.

وجود موش و حشرات موذی در انبارها غیرقابل اجتناب بوده و هیچ‌گونه اقدامی برای ضدعفونی و تهویه انبارها به عمل نمی‌آمد و چون اغلب انبارها بیمه نمی‌شد در صورت بروز حریق یا حادثه دیگری هیچ راهی برای جبران زیان وارده به صاحب کالا در دست نبود. تا این که در ششم شهریور ماه سال 1340 طی تصویب‌نامه هیات وزیران شرایط تأسیس انبارهای عمومی از تصویب گذشت و اولین شرکت سهامی انبارهای عمومی ایران در 12 دیماه همان سال تأسیس و به ثبت رسید. از چند دهه اخیر نیز با بهبود وضع ساختمانی در انبارهای کشور تا حدی از وسایل جدید استفاده شده و نواقص ساختمانی بعضی از انبارها مرتفع گردیده است. با گسترش مبادی ورودی و خروجی کشور وضعیت انبارها تا حدودی قابل قبول شده و شرکت‌های متعهد بازرگانی و تولیدی و صنعتی هر یک فضاهایی را برای نگهداری مواد اولیه، لوازم یدکی، کالاهای ساخته شده و یا خریداری شده اختصاص داده‌اند و تا حد امکان در صدد رفع نواقص و نارسائی های آن برآمده‌اند. در شرایط کنونی اکثر انبارها حتی انبار شرکت‌هایی که اخیراً تاسیس و راه‌اندازی شده‌اند و از بهترین ماشین آلات صنعتی و تکنولوژی مدرن برخوردار هستند، فاقد تسهیلات و وسایل مدرن اطفای حریق و نظایر آن می‌باشند.

تعريف انبار 

انبار به هر محل و فضايي كه بتوان انواع مواد اوليه قابل مصرف در ساخت انواع محصول و يا محصولات و كالاهاي قابل فروش و يا كالاهاي نيمه ملزومات‚ابزارآلات ويا  هرساخته و انواع قطعات و لوازم يدكي و تجهيزات و ماشين آلات گونه كالاي مستعمل و غير قابل استفاده و اسقاطي را در آن بطور منظم روشمند و سيستماتيك براي مدت معين و يا نامعلوم نگهداري و ذخيره كرد اطلاق مي شود.

تعريف انبارداري

انبارداري به دريافت و صدور كالا و اجناس(داخل و خارج از سازمان) و نگهداري آنها طبق نظم و اصولي كه متضمن سهولت در تحويل گرفتن و تحويل دادن با صرف حداقل زمان و نيروي انساني مورد نياز و با كمترين هزينه نگهداري موجوديها در انبار و رساندن اجناس و كالاي مورد نياز واحدها يا متقاضيان در كمترين گفته مي شود.

اهميت انبار و انبار داري 

انبار محل تجمع يا ذخيره سازي اقلامي است كه مو جودي هاي درون آن براي ارضاي نيازهاو تقاضاهاي آتي مصرف مي گردند.بنابراين انبار وانبارداري به لحاظ اهميت كه در تغذيه وتامين اجناس و اقلام مورد نياز قسمت هاي مختلف در واحدهاي توليدي‚بازر گاني و خدماتي دارد نياز مبرمي به سازماندهي صحيح و دقيق وكامل و كادري مجرب و دلسوز خواهد داشت وبه همين دليل انبارداري بايد روشمند و منطقي و مبتني بر رفتار متقابل و دقت زياد با ساير واحدها باشد.

امروزه مديران و صاحبان آگاه صنايع در اكثر موسسات و سازمانها به اين مسئله پي برده اند كه استفاده منطقي از حجم و فضاي انبار با شيوه هاي اصولي انبارداري باعث مي گردد تا هزينه هاي نگهداري انواع موجوديها د رانبار و هزينه انبارداري انواع كالا ها در مقادير و اندازه هاي مختلف در زمان هاي متفاوت به ميزان قابل توجهي كاهش يابد كه نهايتا تاثير زيادي در كاهش قيمت تمام شده كالاي توليدي و قابل فروش و هزينه هاي عملياتي سازمان خواهد گذاشت.

چون اقلام و موجوديهاي انبار بخش عظيمي از دارائيهاي هر سازمان را تشكيل مي دهد.به همين دليل در سازمانهاي توليدي‚بخش توليد‚برنامه ريزي توليد خود را بر مبناي موجوديهاي انبارو ظرفيت هاي موجود آن طراحي و پياده مي كند زيرا در صورت عدم وجود موجودي كافي در انبار اختلال در توليد به وجود مي آيد و منجر به از دست دادن كارآيي كاركنان بخش توليد مي گردد.


 

دلایل نگهداری موجودی ها و انبار کردن آنها

●استفاده از تخفيف هاي كلي و يا افزايشي خريد انواع مواد و كالا.
●جلوگيري از هزينه هاي كمبود و فقدان موجوديها در انبار.
● جلوگيري از توقف عمليات زيان هاي ناشي از آن.
● جلوگيري از زيان ناشي از و روند افزايش قيمت مواد و كالا.
● عدم اطمينان از تحويل به موقع مواد و كالا سفارش داده شده.
 ● عدم امكانات مالي و سرمايه گذاري با حجم بسيار براي زمان هاي متفاوت در امر تهيه و خريد مواد و كالا.
 ● جلوگيري از افزايش دفعات و مراحل خريد مواد و كالا و هزينه هاي سفارش آن.
● هماهنگي با برنامه ريزي هاي توليد و فروش به منظور جلوگيري از ايجاد وقفه و يا اختلال در كار آنها.
●افزايش انعطاف پذيري در برنامه ريزي توليد و فروش در مواقعي كه بنا به دلايلي تغييراتي در برنامه هاي مزبور به وجود آيد. 

وظایف عمومی مدیریت انبار

• اقتصادی کردن عملیات انبار و انبارداری.
• برنامه ریزی و کنترل موجودیهای کالا در انبار.
• انجام عملیات انبار داری(تحویل گرفتن-نگه داری و تحویل دادن کالا).
• بازرسی و بازبینی و بازنگری موجودیهای کالا در انبار و حفاظت انبارها.
• ایجاد هماهنگی و برقراری ارتباط اصولی و روشمند با سایر واحد ها.
• اداره کارکنان و سازمان دهی انبار.
• شناسایی و محل یابی اقلام انبار و تجهیزات انبارها.
• سرویس دهی و خدمات رسانی و همکاری با سایر واحدها.
• سروسامان دادن وظعیت انبارها و حل و فصل مسایل مربوط به اداره انبارها.
• طبقه بندی موجودیهای کالا و نحوه چیدن‚قرار دادن‚جابه جایی و حمل آنها در انبار.

جهت دریافت نمونه سوالات و مقاله وتحقیق به آدرس زیر مراجعه نمایید.

بجنورد- خ چمران - چمران 35 کافینت آنلاین